Subhashitams on Knowledge

38 subhashitams on this theme

This theme brings together 38 subhashitams from 6 sources.

Latest update: Oct 6, 2026

Oct 6, 2026
Samarangana-sutradhara

ज्ञानवांश्च तथा वाग्मी कर्मस्वपि च निष्ठितः। एवं युक्तोऽपि न श्रेयान् यदि शीलविवर्जितः॥

jñānavāṃśca tathā vāgmī karmasvapi ca niṣṭhitaḥ । evaṃ yukto'pi na śreyān yadi śīlavivarjitaḥ ॥

Knowledge, eloquence, and skill in work do not make a person worthy of esteem if good character is absent.

KnowledgeCapabilityCharacterEthics
Sep 29, 2026
Subhashita Ratna Bhandagara

उद्यमः साहसं धैर्यं बुद्धिः शक्तिः पराक्रमः। षडेते यत्र वर्तन्ते तत्र दैवं सहायकृत्॥

udyamaḥ sāhasaṃ dhairyaṃ buddhiḥ śaktiḥ parākramaḥ । ṣaḍete yatra vartante tatra daivaṃ sahāyakṛt ॥

Effort, courage, patience, intelligence, strength, and valor prepare a person to receive the help of providence.

PerseveranceCourageKnowledgePower
Sep 24, 2026
Bhagavad Gita

अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत्। स्वाध्यायाभ्यसनं चैव वाङ्मयं तप उच्यते॥

anudvegakaraṁ vākyaṁ satyaṁ priyahitaṁ ca yat । svādhyāyābhyasanaṁ caiva vāṅmayaṁ tapa ucyate ॥

The Bhagavad Gita describes truthful, pleasant, beneficial, and non-agitating words, together with regular study, as austerity of speech.

EthicsPeaceKnowledgeDiscipline
Sep 21, 2026
Vidura Niti

एको धर्मः परं श्रेयः क्षमैका शान्तिरुत्तमा। विद्यैका परमा तृप्तिरहिंसैका सुखावहा॥

eko dharmaḥ paraṁ śreyaḥ kṣamaikā śāntir uttamā । vidyaikā paramā tṛptir ahiṁsaikā sukhāvahā ॥

A verse from Vidura Niti in the Mahabharata that pairs four virtues with what each one alone can give: dharma brings the highest good, forgiveness the finest peace, knowledge true contentment, and non-violence lasting happiness.

DharmaPeaceKnowledgeNon-Violence
Sep 8, 2026
Srimad Bhagavata Purana

अणुभ्यश्च महद्भ्यश्च शास्त्रेभ्यः कुशलो नरः। सर्वतः सारमादद्यात् पुष्पेभ्य इव षट्पदः॥

aṇubhyaśca mahadbhyaśca śāstrebhyaḥ kuśalo naraḥ । sarvataḥ sāramādadyāt puṣpebhya iva ṣaṭpadaḥ ॥

A Bhagavata Purana verse: a skilled person draws the essence out of every text, small or great, the way a bee gathers nectar from many flowers.

KnowledgeWisdomDiversity
Aug 27, 2026
Rigveda

तन्तुं तन्वन्रजसो भानुमन्विहि ज्योतिष्मतः पथो रक्ष धिया कृतान्। अनुल्बणं वयत जोगुवामपो मनुर्भव जनया दैव्यं जनम्॥

tantuṃ tanvan rajaso bhānum anv ihi jyotiṣmataḥ patho rakṣa dhiyā kṛtān । anulbaṇaṃ vayata joguvām apo manur bhava janayā daivyaṃ janam ॥

A Rigveda mantra invokes luminous paths shaped by insight and culminates in the call to become truly human and bring forth divine qualities.

KnowledgeDutyCharacterSpirituality
Aug 26, 2026
Mahabharata

ज्ञानवृद्धान्प्रशंसन्तः शुश्रूषन्तः परस्परम्। विनिवृत्ताभिसन्धानाः सुखमेधन्ति सर्वशः॥

jñānavṛddhān praśaṃsantaḥ śuśrūṣantaḥ parasparam । vinivṛttābhisandhānāḥ sukhamedhanti sarvaśaḥ ॥

A Mahabharata verse teaches that honouring the wise, serving one another and relinquishing ulterior designs allow a community to prosper happily.

KnowledgeRespectUnitySelfless ServiceSuccess
Aug 11, 2026
Vidura Niti

अष्टौ गुणाः पुरुषं दीपयन्ति प्रज्ञा सुशीलत्वदमौ श्रुतं च। पराक्रमश्च बहुभाषिता च दानं यथाशक्ति कृतज्ञता च॥

aṣṭau guṇāḥ puruṣaṁ dīpayanti prajñā suśīlatva-damau śrutaṁ ca । parākramaś ca bahubhāṣitā ca dānaṁ yathāśakti kṛtajñatā ca ॥

This Vidura Niti verse praises wisdom, good character, self-restraint, learning, courage, giving, gratitude and—in its established reading—restraint in speech.

WisdomCharacterDisciplineKnowledgeCourage
Aug 4, 2026
Bhagavad Gita

न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते। तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति॥

na hi jñānena sadṛśaṁ pavitram iha vidyate । tat svayaṁ yogasaṁsiddhaḥ kālenātmani vindati ॥

Nothing is as purifying as knowledge; one perfected through yoga discovers it within oneself in due course.

KnowledgeYogaSelf-Realization
Jul 29, 2026
Kularnava Tantra

प्रेरकः सूचकश्चैव वाचको दर्शकस्तथा। शिक्षकः बोधकश्चैव षडेते गुरवः स्मृताः॥

prerakaḥ sūcakaścaiva vācako darśakastathā । śikṣakaḥ bodhakaścaiva ṣaḍete guravaḥ smṛtāḥ ॥

The Kularnava Tantra describes a guru through six roles: one who inspires, indicates, explains, demonstrates, teaches, and awakens understanding.

MentorshipEducationKnowledge
Jul 15, 2026
Mahabharata

धन्यानामुत्तमं दाक्ष्यं धनानामुत्तमं श्रुतम्। लाभानां श्रेय आरोग्यं सुखानां तुष्टिरुत्तमा॥

dhanyānām uttamaṃ dākṣyaṃ dhanānām uttamaṃ śrutam । lābhānāṃ śreya ārogyaṃ sukhānāṃ tuṣṭir uttamā ॥

A Mahabharata verse from the Yaksha-Prashna teaching that skill, learning, health, and contentment are among life's highest forms of fortune.

KnowledgeCapabilityHealthWell-beingWisdom
Jul 6, 2026
Nitishatakam

जयन्ति ते सुकृतिनो रससिद्धाः कवीश्वराः। नास्ति येषां यशःकाये जरामरणजं भयम्॥

jayanti te sukṛtino rasasiddhāḥ kavīśvarāḥ । nāsti yeṣāṃ yaśaḥkāye jarāmaraṇajaṃ bhayam ॥

A verse from Bhartrhari's Nitishatakam on master poets whose body of fame is untouched by old age and death.

KnowledgeRespect
Jul 1, 2026
Katha Upanishad

विज्ञानसारथिर्यस्तु मनः प्रग्रहवान्नरः। सोऽध्वनः पारमाप्नोति तद्विष्णोः परमं पदम्॥

vijñānasārathir yastu manaḥ pragrahavān naraḥ । so'dhvanaḥ pāram āpnoti tad viṣṇoḥ paramaṁ padam ॥

A Katha Upanishad mantra where discriminating knowledge guides the mind like a charioteer, helping the seeker cross life's path and reach the highest goal.

KnowledgeDisciplineSelf-RealizationSuccess
Jun 19, 2026
Malatimadhava

शास्त्रे प्रतिष्ठा सहजश्च बोधः प्रागल्भ्यमभ्यस्तगुणा च वाणी। कालानुरोधः प्रतिभानवत्त्वमेते गुणाः कामदुघाः क्रियासु॥

śāstre pratiṣṭhā sahajaśca bodhaḥ prāgalbhyam abhyastaguṇā ca vāṇī । kālānurodhaḥ pratibhānavattvam ete guṇāḥ kāmadughāḥ kriyāsu ॥

A verse from Bhavabhuti's Malatimadhava on six qualities that make human effort fruitful and capable of achieving its goal.

KnowledgeWisdomSelf-ConfidenceDisciplineSuccess
Jun 18, 2026
Subhashita Ratna Bhandagara

सत्यानुसारिणी लक्ष्मीः कीर्तिस्त्यागानुसारिणी। अभ्याससारिणी विद्या बुद्धिः कर्मानुसारिणी॥

satyānusāriṇī lakṣmīḥ kīrtis tyāgānusāriṇī । abhyāsasāriṇī vidyā buddhiḥ karmānusāriṇī ॥

A Sanskrit subhashita linking wealth with truthfulness, fame with generosity, knowledge with practice, and intellect with action.

WealthEthicsKnowledgeDisciplineKarma
Jun 4, 2026

योगेन चित्तस्य पदेन वाचां मलं शरीरस्य च वैद्यकेन। योऽपाकरोत् तं प्रवरं मुनीनां पतञ्जलिं प्राञ्जलिरानतोऽस्मि॥

yogena cittasya padena vācāṃ malaṃ śarīrasya ca vaidyakena । yo'pākarot taṃ pravaraṃ munīnāṃ patañjaliṃ prāñjalir ānato'smi ॥

A traditional invocation to Sage Patanjali, honoring yoga for the mind, grammar for speech, and medicine for the body.

YogaHealthKnowledge
Jun 1, 2026
Malavikagnimitra

श्लिष्टा क्रिया कस्यचिदात्मसंस्था सङ्क्रान्तिरन्यस्य विशेषयुक्ता। यस्योभयं साधु स शिक्षकाणां धुरि प्रतिष्ठापयितव्य एव॥

śliṣṭā kriyā kasyacid ātmasaṃsthā saṅkrāntir anyasya viśeṣayuktā । yasyobhayaṃ sādhu sa śikṣakāṇāṃ dhuri pratiṣṭhāpayitavya eva ॥

A verse on the rare teacher who combines personal mastery with the ability to transmit knowledge and skill clearly to others.

EducationKnowledgeMentorshipCapability
May 28, 2026
Subhashitavali

अनन्तोद्भूतभूतौघसङ्कुले भूतलेऽखिले। शस्त्रे शास्त्रे त्रिचतुराश्चतुरा यदि मादृशाः॥

anantodbhūtabhūtaughasaṅkule bhūtale'khile । śastre śāstre tricaturāś caturā yadi mādṛśāḥ ॥

A verse praising the rare personality accomplished in both śastra, arms and valor, and śāstra, knowledge and disciplined thought.

WisdomCourageKnowledgeCharacter
May 26, 2026
Darshana Upanishad

आत्मा शुद्धः सदा नित्यः सुखरूपः स्वयम्प्रभः। अज्ञानान्मलिनो भाति ज्ञानाच्छुद्धो भवत्ययम्॥

ātmā śuddhaḥ sadā nityaḥ sukharūpaḥ svayaṃprabhaḥ । ajñānān malino bhāti jñānāc chuddho bhavaty ayam ॥

A foundational teaching from the Darshana Upanishad on the ever-pure, self-luminous nature of the Atman and the power of knowledge to dissolve temporary ignorance.

Self-RealizationKnowledge
May 20, 2026
Bhagavad Gita

तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ। ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि॥

tasmācchāstraṁ pramāṇaṁ te kāryākāryavyavasthitau । jñātvā śāstravidhānoktaṁ karma kartum ihārhasi ॥

A seminal verse from the Bhagavad Gita establishing that ethical conduct and duty must be guided by objective, well-ordered standards rather than personal impulse.

DharmaEthicsDutyKnowledgeWisdom
May 18, 2026
Chanakya Niti

जलबिन्दुनिपातेन क्रमशः पूर्यते घटः। स हेतुः सर्वविद्यानां धर्मस्य च धनस्य च॥

jalabindunipātena kramaśaḥ pūryate ghaṭaḥ । sa hetuḥ sarvavidyānāṁ dharmasya ca dhanasya ca ॥

A classic nīti verse on steady accumulation: small, regular efforts gradually build knowledge, dharma, and prosperity just as a pot fills one drop at a time.

PerseveranceKnowledgeDharmaWealthDiscipline
May 14, 2026
Chanakya Niti

विद्वान् प्रशस्यते लोके विद्वान् सर्वत्र गौरवम्। विद्यया लभते सर्वं विद्या सर्वत्र पूज्यते॥

vidvān praśasyate loke vidvān sarvatra gauravam । vidyayā labhate sarvaṃ vidyā sarvatra pūjyate ॥

A verse extolling the universal honor that knowledge brings. The learned are praised everywhere, and through knowledge one can attain all of life's goals.

KnowledgeEducationRespect
May 12, 2026
Chanakya Niti

यथा खात्वा खनित्रेण भूतले वारि विन्दति। तथा गुरुगतां विद्यां शुश्रूषुरधिगच्छति॥

yathā khātvā khanitreṇa bhūtale vāri vindati । tathā gurugatāṃ vidyāṃ śuśrūṣuradhigacchati ॥

Just as water is found only by digging deep into the earth, true knowledge can only be drawn from the Guru through Shushrusha — devoted service and wholehearted attentiveness.

EducationMentorshipKnowledgeDiscipline
Apr 21, 2026
Darpadalanam

शीलं परहितासक्तिः अनुत्सेकः क्षमा धृतिः। अलोभश्चेति विद्यायाः परिपाकोज्ज्वलं फलम्॥

śīlaṁ parahitāsaktiḥ anutsekaḥ kṣamā dhṛtiḥ । alobhaśceti vidyāyāḥ paripākojjvalaṁ phalam ॥

What are the true fruits of knowledge? This verse identifies modesty, benevolence, humility, forgiveness, patience, and non-greed as the ultimate indicators of wisdom.

CharacterKnowledgeEthics
Apr 9, 2026

अन्तःस्थमेव यज्ज्ञानं ज्ञानादपि च यत्परम्। तदेव सर्वसंसारसारं सद्भिरुपास्यते॥

antaḥsthameva yajjñānaṁ jñānādapi ca yatparam । tadeva sarvasaṁsārasāraṁ sadbhirupāsyate ॥

Deep within stays the knowledge that is even higher than knowledge, that is the essence of the world, that is what is worshipped by saints.

Self-RealizationKnowledgeSpiritualityWisdom
Apr 3, 2026
Viddhashalabhanjika

श्रियः प्रदुग्धे विपदो रुणद्धि यशांसि सूते मलिनं प्रमार्ष्टि। संस्कारशौचेन परं पुनीते शुद्धा हि बुद्धिः किल कामधेनुः॥

śriyaḥ pradugdhe vipado ruṇaddhi yaśāṃsi sūte malinaṃ pramārṣṭi । saṃskāraśauchena paraṃ punīte śuddhā hi buddhiḥ kila kāmadhenuḥ ॥

This subhashita extols the power of a refined and pure intellect, comparing it to the mythical Kamadhenu that fulfills all desires and destroys all difficulties.

WisdomKnowledgeCharacter
Mar 13, 2026
Rigveda

आ नो भद्राः क्रतवो यन्तु विश्वतोऽदब्धासो अपरीतास उद्भिदः। देवा नो यथा सदमिद् वृधे असन्नप्रायुवो रक्षितारो दिवे दिवे॥

ā no bhadrāḥ kratavo yantu viśvato'dabdhāso aparītāsa udbhidhaḥ । devā no yathā sadamid vṛdhe asann aprāyuvo rakṣitāro dive dive ॥

A universal Vedic prayer from the Rigveda inviting auspicious and noble thoughts from every direction to foster growth and protection.

WisdomKnowledgeSpirituality
Feb 25, 2026
Chanakya Niti

विप्रो वृक्षस्तस्य मूलं च सन्ध्या वेदाः शाखा धर्मकर्माणि पत्रम्। तस्मान्मूलं यत्नतो रक्षणीयं छिन्ने मूले नैव शाखा न पत्रम्॥

vipro vṛkṣas tasya mūlaṃ ca sandhyā vedāḥ śākhā dharmakarmāṇi patram । tasmāt mūlaṃ yatnato rakṣaṇīyaṃ chinne mūle naiva śākhā na patram ॥

A metaphor comparing a wise person to a tree, emphasizing the importance of daily worship as the root that sustains knowledge and deeds.

KnowledgeDharmaDutySpirituality
Feb 23, 2026
Kamandakiya Nitisara

अविज्ञातस्य विज्ञानं विज्ञातस्य च निश्चयः। आरम्भः कर्मणां शश्वदारब्धस्यान्तदर्शनम्॥

avijñātasya vijñānaṃ vijñātasya ca niścayaḥ । ārambhaḥ karmaṇāṃ śaśvadārabdhasyāntadarśanam ॥

Intelligence is shown through discovering the unknown, confirming what is known, beginning work decisively, and carrying it to completion.

KnowledgeWisdomPerseverance
Feb 18, 2026
Bhagavad Gita

ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः। यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते॥

jñānaṃ te'haṃ savijñānam idaṃ vakṣyāmyaśeṣataḥ । yajjñātvā neha bhūyo'nyajjñātavyamavaśiṣyate ॥

Krishna promises knowledge joined with realized understanding, through which the seeker sees that nothing essential remains unknown.

KnowledgeSelf-RealizationWisdomSpirituality
Feb 17, 2026
Kamandakiya Nitisara

शुश्रूषा श्रवणं चैव ग्रहणं धारणां तथा। ऊहापोहोऽर्थविज्ञानं तत्त्वज्ञानं च धीगुणाः॥

śuśrūṣā śravaṇaṃ caiva grahaṇaṃ dhāraṇāṃ tathā । ūhāpoho’rthavijñānaṃ tattvajñānaṃ ca dhīguṇāḥ ॥

A mature intellect listens eagerly, understands and retains what it hears, reasons carefully, rejects error, and recognizes truth.

KnowledgeEducationDiscipline
Feb 16, 2026
Chanakya Niti

दाने तपसि शौर्ये च विज्ञाने विनये नये। विस्मयो न हि कर्तव्यो बहुरत्ना वसुन्धरा॥

dāne tapasi śaurye ca vijñāne vinaye naye । vismayo na hi kartavyo bahuratnā vasundharā ॥

The world is vast enough that no one should boast of unmatched generosity, austerity, courage, learning, humility, or moral excellence.

WisdomDharmaKnowledgeCourageHumility
Feb 12, 2026
Bhagavad Gita

ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम्। छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित्॥

ūrdhvamūlam adhaḥśākham aśvatthaṃ prāhur avyayam । chandāṃsi yasya parṇāni yas taṃ veda sa vedavit ॥

The Bhagavad Gita's profound comparison of the world to an eternal Peepal tree with its roots above and branches below.

SpiritualitySelf-RealizationKnowledgeWisdom
Feb 9, 2026
Charaka Samhita

विद्या वितर्को विज्ञानं स्मृतिस्तत्परता क्रिया। यस्यैते षड्गुणास्तस्य नासाध्यमतिवर्तते॥

vidyā vitarko vijñānaṃ smṛtis tatparatā kriyā । yasyaite ṣaḍguṇās tasya nāsādhyam ativartate ॥

Knowledge, reasoning, discernment, memory, readiness, and active effort together give a person the practical capability to accomplish difficult work.

KnowledgeCapabilityEducationKarma
Jan 20, 2026
Chanakya Niti

अनन्तशास्त्रं बहुलाश्च विद्याः अल्पश्च कालो बहुविघ्नता च। यत्सारभूतं तदुपासनीयं हंसो यथा क्षीरमिवाम्बुमध्यात्॥

anantaśāstraṃ bahulāśca vidyāḥ alpaśca kālo bahuvighnatā ca । yatsārabhūtaṃ tadupāsanīyaṃ haṃso yathā kṣīramivāmbumadhyāt ॥

Because knowledge is vast and life is brief, the discerning seek its essence as a swan is said to separate milk from water.

WisdomKnowledge
Jan 13, 2026
Katha Upanishad

उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान्निबोधत। क्षुरस्य धारा निशिता दुरत्यया दुर्गं पथस्तत्कवयो वदन्ति॥

uttiṣṭhata jāgrata prāpya varān nibodhata । kṣurasya dhārā niśitā duratyayā durgaṁ pathas tat kavayo vadanti ॥

The Katha Upanishad calls seekers to arise, awaken, approach wise teachers, and walk the subtle, demanding path toward realization.

Self-RealizationKnowledgeMentorshipPerseverance
Jan 7, 2026
Chanakya Niti

गुणो भूषयते रूपं शीलं भूषयते कुलम्। सिद्धिर्भूषयते विद्यां भोगो भूषयते धनम्॥

guṇo bhūṣayate rūpaṁ śīlaṁ bhūṣayate kulam । siddhir bhūṣayate vidyāṁ bhogo bhūṣayate dhanam ॥

Virtues enhance beauty, conduct honors heritage, accomplishments crown knowledge, and wise spending gives value to wealth.

CharacterKnowledgeWealth
Jan 1, 2026
Srimad Bhagavata Purana

ज्ञानं विरक्तिरैश्वर्यं शौर्यं तेजो बलं स्मृतिः। स्वातन्त्र्यं कौशलं कान्तिर्धैर्यं मार्दवमेव च॥

jñānaṁ viraktiḥ aiśvaryam śauryaṁ tejo balaṁ smṛtiḥ । svātantryaṁ kauśalaṁ kāntiḥ dhairyaṁ mārdavaṁ eva ca ॥

Knowledge, detachment, strength, courage, radiance, patience, and gentleness are gathered as complementary qualities of a well-formed character.

CharacterKnowledgeCourageIndependenceWisdom